Makalu

Tsarin zaman iyali (gandu) na al'ummar Hausawa

  • Zaman iyali ya kumshi zama ne na mutum da matarsa ko matansa da 'ya'yansa. A tsarin zaman Hausawa na gargajiya, magidanta suna bin tsarin zaman gandu ne wanda yakan kasance zaman babban gida da ya kunshi sashin maigida, da sashin kannensa da 'ya'yansa, su ma wasu daga cikinsu magidanta ne, watau suna da nasu iyalin. Saboda haka shi kansa gandun zama ne na iyalin babban maigida, amma a cikin gandun akwai kananan masu gida da iyalansu.

    Wato kenan bisa ga al'ada, iyalin Bahaushe ba kurum sun kunshi matansa da 'ya'yansa ba ne, a'a, har ma da duk wani wanda yake karkashin ikonsa, ko sun hada dangantaka ta jini, misali kamar 'yanuwansa, da sauran danginsa da 'ya'yansu, ko kuma ba su hada dangantaka ta jini ba, misali matan 'ya'yansa, da barori ko yaran gida, da 'yan aikin gida. A tsarin zaman gandu duk iyalansa ne. Shi babban maigida, wanda akan kira da Babangida, ya zama uba ga wasu mutanen gida kuma kaka ga wadansu.

    Tsarin zaman iyalin Hausawa ya yi daidai da na Larabawa, wanda hakan ba abin mamaki ba ne sanin cewa da dama daga cikin al’adun na Hausawa ya surke da na Larabawa din. Haka kuma wannan al’ada ya sha bamban da na Turawa.

    A takaice za mu iya cewa, kalmar nan iyali, suna ne da ya kunshi dukkan mutanen da ke zaune a 'gida' ko 'gandu' guda a karkashin shugabancin maigida. Sannan mai karatu na iya duba: Dabarun hana haihuwa da illolinsu da sauransu.

Comments

Makalu da Dumi-duminsu

  • Magani da wasu alfanun ganyen Bi-ni-da-zuga (Jatropha Curcas)

    Posted Wed at 8:34 PM

    Alfanun tsiro ko ganye a matsayin abinci ko hanya ta samar da waraka (magani) daga wasu nau’o’in cututtuka ga ɗan Adam daɗɗaɗe abu ne a tarihi. Don haka, kusan kowace al’umma ta tanadar da hanyoyin sarrafa nau’ukan abincinta da kuma samar da kari...

  • Bayanai game da Boyle's Law

    Posted Mon at 7:09 PM

    Boyle’s law yana daya daga cikin laws na gas wanda a makala ta da ta gabata na yi bayani akai. Kamar yadda na fada a baya, a yau kuma zamu je kai tsaye ne don duba daya daga cikin gas laws. Wannan law din shine boyle’s law. Wani lokaci akan kira bo...

  • Abubuwan da dalibanmu ya kamata su sani kafin rubuta JAMB, WAEC da NECO

    Posted Apr 12

    A yau za mu ci gaba ne da tattaunawarmu akan jarabawar JAMB da muka faro a baya. Idan mai karatu na bukatar sanin abinda muka yi a baya zai iya duba inda muka tattauna akan Ire-iren matsalolin da dalibai ke fuskanta game da jarabawar JAMB. Insha Allah za mu ci gab...

  • Hanyoyi biyar (5) da za a bi don rage damuwa (anxiety)

    Posted Apr 10

    Zamu iya cewa duk wani dan adam da Allah ya hallita a doron kasa yana da wani abinda ya ke tsoro. Wannan tsoro kuwa shine akasarin lokaci ke jawo abinnan da ake kira a Turance da anxiety attack (damuwa mai tsanani) ko kuma panic attack. Anxiety ko damuwa mai tsanani wan...

  • Yadda ake hada apple smoothie

    Posted Apr 8

    Assalamu alaikum, barka da sake saduwa a fannin girke girkenmu na Bakandamiya. Harwa yau mai karatu zai iya duba makalunmu da muka gabatar na daruruwan girke-girke a baya. A yau kuma zan koya mana yadda ake hada apple smoothie. Abubuwan hadawa Apple (tufa) Sugar ...

View All